skip to Main Content
Uitzicht op natuurlijk groen bevordert herstel patiënten

Uitzicht op natuurlijk groen bevordert herstel patiënten

image
8.9.2020

Uitzicht op natuurlijk groen bevordert herstel patiënten

Een ‘healing environment’, dat is wat steeds meer ziekenhuizen en zorginstellingen nastreven. Tegenwoordig wordt bij grootschalige nieuwbouwprojecten aandacht van architecten gevraagd voor twee zaken. Uiteraard moet het gebouw hoogwaardige medische zorg mogelijk maken, maar in het programma van eisen wordt steeds vaker gerefereerd aan de invloed van het gebouw op het herstel en welbevinden van patiënten. Er wordt het scheppen van een healing environment verlangd. Een omgeving die zo is ingericht dat het welzijn van patiënten, familie en medewerkers van de instelling wordt bevorderd. Een verblijf in een ziekenhuis gaat nu eenmaal vaak gepaard aan angsten, stress en onzekerheid. Een aangename omgeving bevordert het welbevinden dat resulteert in een snellere genezing of – als dat niet mogelijk is – voorkomt het dat de toestand van de patiënt niet onnodig verslechtert.

Een helende omgeving

Met een healing environment wordt beoogd om ruimtes in zorginstellingen zo in te richten dat welzijn van patiënten, familie en medewerkers wordt bevorderd en stress verminderd. Het doel van een healing environment is dat patiënten meer ontspannen en dus sneller genezen of – als dat niet mogelijk is – dat hun situatie niet onnodig verslechtert.

Grootschalig onderzoek

De eerste aanwijzingen van de positieve invloed van het gebouw op het herstel van patiënten stammen uit de vorige eeuw. In de jaren 80 zijn in een grootschalig onderzoek flinke aantallen patiëntendossiers geanalyseerd. De uitkomst van dat onderzoek was dat ziekenhuispatiënten die herstelden van een galblaasoperatie die in een kamer met uitzicht op bomen, minder sterke pijnstillers nodig hadden en sneller naar huis konden dan patiënten die uitkeken op een muur. Intuïtief zeg je dan ‘natuurlijk, dat lijkt me logisch’, maar als het gaat om grote investeringsbeslissingen is dat niet voldoende. We leven in een tijd waarin evidencebased de norm is. Voor architecten betekent het dat ze moeten uitgaan van de meest recente onderzoeken naar de effecten van de inrichting en indeling van gebouwen op de gebruikers.

Vermindering van angst

De fysieke zorgomgeving speelt een belangrijke rol voor patiënten. Zeker is dat de aanwezigheid van daglicht en natuur – maar ook van muziek – leidt tot het verminderen van angst en pijn. De meest voor de hand liggende verklaring is dat de afleiding de beleving van pijn en angst beïnvloedt. Experimenten met virtual reality – mensen konden tijdens een behandeling een virtuele strandwandeling maken – rapporteerden minder pijn. Dat effect deed zich niet voor als mensen kozen voor een stadswandeling. De conclusie is dat het ingrediënt ‘natuur’ een aantoonbare positieve rol speelt. De eerste ervaringen met ‘healing gardens’ die bij ziekenhuizen zijn aangelegd, bevestigen dit beeld.

Geen bijwerkingen

Medicatie heeft – hoe uitgekiend ook – altijd bijwerkingen. Investeringen in het gebouw hebben dat niet of nauwelijks. Denk aan de lay-out, de materiaalkeuzen, de inpassing in de omgeving, de luchtverversing, het kleurgebruik, de verlichting, geluidsreductie enz. Als deze inspanningen leiden tot een omgeving waarin patiënten minder pijnmedicatie nodig hebben is dat gunstig. In de eerste plaats natuurlijk voor de patiënt zelf die minder risico op bijwerkingen loopt, maar ook in de kostensfeer kan dat tot lagere uitgaven voor dure geneesmiddelen leiden. Het vergt nader onderzoek, maar het lijkt aannemelijk dat de eenmalige, relatief bescheiden investeringen in en rond het gebouw, aanzienlijke besparingen op de zorgkosten kunnen betekenen. Al helemaal als er sprake is van een korter verblijf van patiënten in het ziekenhuis.

Win-win

We hebben hierboven stilgestaan bij de effecten van een healing environment op patiënten en hun bezoekers. Een plezierige werkomgeving in een groene omgeving is natuurlijk ook voor de artsen en het zorgpersoneel die dagelijks in het gebouw actief zijn, van belang. Het heeft invloed op hun gezondheid, arbeidsvreugde en effectiviteit. Voor hen is er – als de architecten erin slagen om een healing environment te realiseren – ook nog eens sprake van een ‘healthy environment’.

Een gebouw is geen arts…

Natuurlijk geneest een gebouw geen patiënten, maar het kan wel bijdragen aan een meer ontspannen en dus voorspoediger herstel van patiënten.

 

bron: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, nr 162(46), 2018 Tanja-Dijkstra, K.  Hoe ‘helend’ zijn healing environments? 

 

Back To Top
The Green City uses Googles cookies and scripts to analyse your use of our website anonymously, so we can customise its functionality and effectiveness and display advertisements. We also use Facebook, Twitter, LinkedIn and Google cookies and scripts, with your consent, to enable social media integration on our website. If you wish to change which cookies and scripts we use, you can alter your settings below.
Annuleren